17- آبهای عمومی
آبهایی است که همه در آنها حق دارند تا به قدر نیاز از آن بگیرند با حفر چاه یا شق نهر و یا وسایل دیگر؛ مانند آبهای تحت الارضی در زمینهای مباح و بیابانی. از این قبیل آب است آب رودها و چشمهها و سیلابها و هرزآبها و آب باران چاههای متروکه و بلامالک و […]
16 – آبهای ساحلی
قسمتی است از دریاهای آزاد که به فاصله شش میلی از ساحل (در ایران) باشد از حد پستترین جزر دریا و موازی با خط ساحلی. این عدد با قراردادهای بینالمللی و تصمیمات چند جانبه دول تغییرپذیر است. مسئله مهم فلات قاره و امکانات کشف معادن در قعر دریاها دگرگونیهایی در آبهای ساحلی پدید آورده است. […]
15 – آبهای بینالمللی
در روابط بینالملل آب دریاهای آزاد را به دو بخش قسمت کردهاند: یکی آبهای ساحلی و دیگری آبهای بینالمللی که بجز آبهای ساحلی است (رک. آبهای ساحلی).
14- آبونه
متعامل در قرارداد آبونمان که به فارسی او را مشترک گویند. جمع آن که مشترکین است بیشتر استعمال میشود و غالباً به صورت اضافه است مانند مشترکین آب و برق. مشترک هم به پیروی از همان لغت فرانسه کمتر از یک قرن است که در فارسی متداول است.
13 – آبونمان abonnement
(= اشتراک) قراردادی است که به موجب آن، چیزی که موضوع آن است به طور مستمر و یا به صورت متناوب، در مدتی معلوم یا نامعلوم، در برابر قیمتی که معلوم است (و یکجا یا به اقساط پرداخته میشود) مبادله شود. قیمت مذکور گاهی به طور «از قرار…» پرداخته میشود مانند آبونمان روزنامه برای یکسال […]
12- آب نما
مظهر قنات و کاریز است که هرنگ و هرهنج گفته میشود. به تازگی در مورد حوض وارههایی در منازل به کار میرود بسیار کمعمق ولی با درازا و پهنای قابل ملاحظه که به منظور زیبایی میسازند به ویژه در میدانهای عمومی شهرها.
11- آب مهزور
مهزور نام وادی است در شهر مدینه که آبشخور آن وادی آب باران است (ر.ک. مهزور).منبع: تهذیباللغه، جلد ۵، ص 2۶۸
10- آب مهروز
(= هرزاب) آبی که به هرز جریان یافته باشد خواه در جایی جمع شود خواه نشود. آن را از لغت «هرزه» فارسی در زبان عربی ساختهاند. آب مهزور هم عنوان شده است.
9- آب مشاع
آبی که دو یا چند مالک دارد؛ مانند چشمهای که به وراثت برسد یا چاهی که چند نفر به شرکت حفر کنند.منبع: جواهرالکلام ۶/۱۹۹/2۴؛ ۳۴–۳۶
8- آب کر
هر آب مطلقی که وزن آن برابر هزار و دویست رطل عراقی (= ۳۸۳/۹۰۶ کیلوگرم) باشد. آبِ کُر را به دو طریق اندازه میگیرند: به وزن کردن و به مساحت ظرف آب (کُرِ وزنی، کُرِ مساحی). بین این دو اندازهگیری گاه اختلاف وزن مشاهده میشود؛ یعنی وزن از مساحت کمتر است. مؤلف جواهرالکلام در اینجا […]