(= اشتراک) قراردادی است که به موجب آن، چیزی که موضوع آن است به طور مستمر و یا به صورت متناوب، در مدتی معلوم یا نامعلوم، در برابر قیمتی که معلوم است (و یکجا یا به اقساط پرداخته میشود) مبادله شود. قیمت مذکور گاهی به طور «از قرار…» پرداخته میشود مانند آبونمان روزنامه برای یکسال و یا آبونمان گاز و برق و آب و تلفن. آبونمان از عقود مسامحه است و از عقود معاوضه است. عوض را «وجه اشتراک» مینامند.
بسیاری از ضوابط عقود معاوضه، در آبونمان رعایت نمیشود مثلاً شرکت برق، به طور یکجانبه به قیمت برق میافزاید؛ طرف اگر رضایت ندهد برق او را قطع میکند. دولتها نظارت عادلانه میکند. لزوم و جواز عقد آبونمان در همه مصادیق آن، یکنواخت نیست: قرارداد آبونمان روزنامه از سوی طرفین لازم است؛ در آبونمان برق، از سوی مصرفکننده جائز است؛ او میتواند اعلان کند که از مصرف برق، منصرف است و یا تا یکسال مصرف نخواهد کرد؛ ولی چنین نیست که با موت و جنون و سفه احد طرفین، قرارداد آبونمان منفسخ گردد چنانکه قاعده عقود جائز چنین است. متعامل این قرارداد را آبونه (= مشترک) گویند.
منابع: حقوق تعهدات، تالیف نویسنده، جلد اول، ص 140. حقوق اموال، تالیف نویسنده، ص 102