(مدنی) کسی که به جانشینی از دیگری دارای حقوق و تکالیف گردد، خواه آن دیگری زنده باشد یا مرده (مانند مشتری که قائم‌مقام بایع در مبیع است و وارث که قائم‌مقام مورث است). قائم ‌مقام گاه برای اجرای هدف آن دیگری عمل می‌کند (ماده ۳۹۵–۴۰۱ ق.ت) و گاه برای اجرای هدف خود مانند وارث. قانون ایران دقت در تفاوت قائم‌مقام و نماینده به کار نبرده است. دو فرق عمده وجود دارد:
۱) حقوق و تکالیف قائم مقام بیش از نماینده است.
۲) نماینده فقط نسبت به زندگان استعمال می‌شود پس وارث نماینده مورث نیست (رک. نماینده).
منابع:  ترمینولوژی حقوق. دانشنامه حقوقی ۵/۴۶۹/۳ و ص ۲